Những kho báu kiến trúc trước nguy cơ biến mất

Trong báo cáo ngày 3/5, Quỹ Di sản toàn cầu (GHF) đã liệt kê 10 công trình tồn tại hàng triệu năm, nhưng nay đang bị tàn phá với tốc độ nhanh nhất.

Theo GHF, đây là những công trình vô giá của châu Á cũng như phần còn lại của thế giới đang phát triển nhưng lại nằm trong số các di sản có nguy cơ bị biến mất nhanh chóng nhất.

Các chuyên gia cho rằng việc bảo tồn các công trình kiến trúc cổ không đâu xa chính là chính sách và nguồn kinh phí tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động bảo vệ của cơ quan liên quan.

Theo các chuyên gia, các quốc gia sở hữu những công trình này cần dành một nguồn kinh phí và những chính sách thích hợp cho công tác bảo tồn. Và đây là việc cần phải làm ngay, nếu không, chỉ trong vòng 10 năm nữa thôi, các kho báu kiến trúc này sẽ biến mất.

Các chuyên gia nhấn mạnh, các công trình cổ không chỉ mang vẻ đẹp kiến trúc và cảnh quan mà còn có giá trị tinh thần, vì thế giới không có lịch sử là thế giới vô cảm.

Mười công trình kiến trúc cổ cần bảo vệ kịp thời theo khuyến cáo của GHF gồm:

Đền Ayutthaya - kinh đô của người Xiêm cổ ở Thái Lan

Pháo đài Santiagoở Philippines

Kashgar - một trong những thành phố cuối cùng còn lưu lại của Con đường tơ lụa ở Trung Quốc. Trong ảnh: Nhà thờ Hồi giáo lớn nhất Trung Quốc nằm trong thành phố cổ Kashgar được xây dựng từ thế kỷ XVII

Mahasthangarh - một trong những đô thị ra đời sớm nhất khu vực Nam Á ở Bangladesh

Myauk-U - kinh đô của vương quốc người Arakan đầu tiên ở Myanmar

Cánh đồng chum đầy huyền bí ở Lào

Preah Vihear - kiệt tác kiến trúc đền của người Khmer ở Campuchia

Rakhigarhi - một trong những thành phố cổ xưa và lớn nhất của nền văn minh Indus ở Ấn Độ

Taxila - thành phố ngã ba của tuyến đường thương mại lớn nhất thế kỷ XV - Con đường tơ lụa, ở Pakistan

Mes Aynak - tu viện Phật giáo thuộc Con đường tơ lụa ở Afghianistan

P.V (sưu tầm)

nguồn: http://doanhnhansaigon.vn/online/quoc-te/su-kien/2012/05/1064066/nhung-kho-bau-kien-truc-truoc-nguy-co-bien-mat/

101207- Việt Nam cần Luật Thủ đô hay Luật đô thị?

Thay vì ra một luật riêng về thủ đô, sẽ là tốt hơn nếu chúng ta có Luật đô thị và dành riêng một chương quy định về thủ đô trong Luật đô thị, TS Diệp Văn Sơn đặt vấn đề.

Chiếc áo nông thôn quá chật với đô thị

Trước hết, phải khẳng định, yêu cầu về một Luật đô thị không có gì mới với Việt Nam.

Dự thảo Báo cáo chính trị đặt lại vấn đề "Nghiên cứu tổ chức, thẩm quyền của chính quyền ở nông thôn, đô thị, hải đảo. Tổng kết đánh giá việc thực hiện chủ trương không tổ chức HĐND huyện, quận và phường..." (Dự thảo Báo cáo chính trị BCHTUĐ khóa X trình Đại hội Đảng khóa XI).

Ngay tại Báo cáo chính trị Đại hội đại biểu Đảng bộ Tp HCM lần thứ IX cũng đề cập "Nghiên cứu kiến nghị Trung ương bổ sung nhiệm vụ, thẩm quyền... đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong điều kiện không tổ chức HĐND huyện, quận, phường và thực hiện mô hình xây dựng chính quyền đô thị".

Quản lý đô thị (QLĐT) là vấn đề phức tạp. Đối tượng QLĐT rất khác nhau và rất khác với quản lý nông thôn. QLĐT ngày càng phức tạp và đa dạng, ngày càng xuất hiện nội dung quản lý mới, đối tượng quản lý mới.

Thực trạng QLĐT ở nước ta những năm gần đây đã xuất hiện nhiều dấu hiệu đáng lo ngại, nhiều biểu hiện tiêu cực. Thực trạng đó bắt nguồn từ các nguyên nhân sau đây:

- Hệ thống pháp luật chưa đủ để vận hành nền kinh tế thị trường nên nảy sinh nhiều tiêu cực (đô thị là nơi giáp mặt giữa cung và cầu, nó là hàn thử biểu về tình hình kinh tế, nó rất nhạy cảm với các chính sách kinh tế vĩ mô). Luật pháp về đô thị chưa đủ, chưa đồng bộ, pháp chế chưa nghiêm.

- Cơ sở hạ tầng của đô thị lạc hậu, không đồng bộ, xuống cấp nghiêm trọng làm phát sinh những hậu quả xấu.

- Công tác tổ chức và quản lý đô thị chưa khoa học, chưa đáp ứng được yêu cầu.

- Công tác quy hoạch đô thị tiến hành chậm, chưa đồng bộ.

- Chưa phân biệt được QLĐT với quản lý nông thôn (điều này thể hiện trong công tác tổ chức bộ máy, chức năng nhiệm vụ, trình độ cán bộ...)

Trước thực trạng như vậy, đòi hỏi công tác QLĐT phải có những nét đặc thù riêng: Tổ chức QLĐT theo nguyên tắc tập trung thống nhất cao, tránh tình trạng "cắt khúc";  QLĐT nhất thiết phải dựa theo quy hoạch; Tổ chức QLĐT theo nguyên tắc trực tiếp; Phân cấp quản lý rành mạch giữa ngành và cấp ở đô thị; Triệt để sử dụng công cụ pháp luật để QHĐT.

Vả lại, bộ máy QLĐT phải tinh gọn, con người phải có kiến thức về QLĐT hiểu biết về đô thị, luật pháp phải đồng bộ, pháp chế nghiêm, phương tiện quản lý dần dần phải được hiện đại (ưu tiên đi trước một bước so với các vùng khác).

Nghiên cứu cơ cấu lại chính quyền địa phương rất cần nghiên cứu kế thừa những bài học lịch sử về xây dựng chính quyền do đích thân Chủ tịch Hồ Chí Minh xây dựng và những kinh nghiệm các nước tiên tiến.

Điểm mấu chốt phải phân biệt chính quyền ở đô thị và nông thôn, phải được thiết kế khác nhau do đặc thù của hai loại địa bàn này.
Chiếc áo nông thôn quá chật với đô thị. Các TP. cần được may chiếc áo mới: Luật Đô thị.

Xem lại lịch sử, trên địa bàn đô thị, Sắc lệnh số 77 ngày 21/12/1945 của Chính phủ lâm thời do Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo chỉ thiết kế "ở mỗi thành phố đặt 3 thứ cơ quan: HĐND thành phố, Ủy ban Hành chính thành phố và Ủy ban Hành chính khu phố" (Điều 3). Như vậy là ở thành phố theo Sắc lệnh 77 có 2 cấp và HĐND chỉ có ở cấp thành phố.

Phải chăng đây là tư tưởng Hồ Chí Minh trong việc xây dựng chính quyền nhân dân: lấy hiệu quả làm mục tiêu, gọn, nhẹ theo đúng khoa học về tổ chức và đỡ tốn tiền của dân, có hiệu lực để phục vụ tốt cho dân.

Mô hình tổ chức đô thị 2 cấp chính quyền theo Sắc lệnh 77 cũng giống như tổ chức quản lý đô thị của các thành phố như Paris, Tokyo... điều chúng ta đang hướng tới.

Chương về thủ đô trong Luật đô thị?

Nhu cầu là thế, tuy nhiên, chúng ta chưa quan tâm đúng mức đến việc xây dựng luật này. Thời gian qua, chúng ta lại chứng kiến quá nhiều những bất cập trong dự thảo Luật Thủ đô đang được trình lấy ý kiến.

Theo tờ trình của Chính phủ, dự thảo luật quy định 18 chính sách, cơ chế đặc thù phục vụ cho việc xây dựng, phát triển và quản lý Thủ đô trong các lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội, quản lý đô thị và xây dựng chính quyền.

Đánh giá về 18 cơ chế đặc thù cho thấy  sẽ chỉ "biến" Hà Nội thành một vương quốc riêng, cách biệt với các địa phương khác, và dường như các điều trong luật chỉ mang tính cả nước với thủ đô chứ chưa có nội dung thủ đô với cả nước.

Nhiều quy định trong dự thảo Luật chưa phản ánh được tính đặc thù trong cơ chế, chính sách dành cho Hà Nội với tư cách là Thủ đô của cả nước trong khi lại chưa đưa ra được những giải pháp cụ thể cho việc phát triển và quản lý của riêng Thủ đô, đô thị đặc thù.

Ngay trong dự thảo này, nhiều quy định đều có thể áp dụng cho cả các địa phương khác, chẳng hạn, quy định về mục tiêu xây dựng, phát triển Hà Nội (Điều 3); quản lý không gian kiến trúc, cảnh quan và trật tự xây dựng (Điều 12); quản lý và bảo vệ môi trường (Điều 20)...

Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế,  Bộ Tư pháp, ông Hoàng Phước Hiệpt ừng đặt vấn đề, điểm quan trọng nhất là mô hình pháp lý của luật thủ đô lại không tìm thấy.

Ông Hiệp cho rằng, nếu chỉ là việc tìm ra những ưu đãi, chính sách cho Hà Nội thì chỉ cần Quốc hội ra nghị quyết mà không cần xây dựng một đạo luật cho Thủ đô. Nếu thiết kế ở tầm luật, cần phải khảo sát thấu đáo, trong đó phải xác định phần cốt lõi như bộ máy quản lý Thủ đô và cơ chế phối hợp với bên ngoài của bộ máy này.

Một luật quá rộng, đưa ra quá nhiều vấn đề, nhưng lại chưa có tính đặc thù cho Thủ đô, và có thể áp dụng cho bất cứ thành phố nào như  Tp HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ... thì sự ra đời của nó là không phù hợp.

Hơn nữa, các vấn đề như đô thị hoá, ô nhiễm môi trường, ách tắc giao thông... là vấn đề đặt ra đối với tất cả các địa phương chứ không chỉ riêng Hà Nội. Có lẽ, cách thuận nhất là xây dựng Luật đô thị và dành một chương riêng cho Thủ đô.

Diệp Văn Sơn

nguồn: http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/2010-12-07-viet-nam-can-luat-thu-do-hay-luat-do-thi-

101125- Top 10 di sản được yêu thích nhất thế giới

Thánh địa Phật giáo lớn nhất thế giới ở Indonesia, Thành cổ Machu Picchu ở Peru hay đền Taj Mahal ở Ấn Độ là những địa danh thiên nhiên làm khách du lịch ngây ngất.

Người sử dụng Internet khắp thế giới đã bầu chọn trên website và các mạng xã hội những công trình kiến trúc văn hóa và di sản tự nhiên khiến họ ngưỡng mộ và mong muốn chiêm ngưỡng.

Đây là top 10 di sản thế giới được công bố trên trang National Geographic giữa tháng 11:

Ruộng bậc thang trồng lúa nước trên sườn núi ở Banaue, phía bắc Manila, Phillipines. Nơi đây được UNESCO công nhận là di sản văn hóa của thế giới từ năm 1995 với lời đánh giá: Thắng cảnh văn hóa cổ tuyệt đẹp cho thấy sự hòa hợp của con người với thiên nhiên, là một minh chứng cho sự kết hợp giữa nông nghiệp bền vững và kỹ thuật cổ truyền.

Thành phố Chichen Itza ở Mexico với biểu tượng là kim tự tháp El Castillo. Thành phố này từng là kinh đô của đế chế Maya ở Trung Mỹ.

Thành phố Mompox ở Colombia xây dựng từ thế kỷ 16 dưới chế độ thực dân Tây Ban Nha, được công nhận Di sản văn hóa năm 1995. Trong hình là các gia đình tập trung ở nghĩa trang thành phố để cầu nguyện cho người quá cố.

Khu bảo tồn quần đảo Phoenix ở Kiribadi, mới được đưa vào danh sách Di sản thiên nhiên thế giới năm nay.

Khu đền Borodudur 1,200 năm tuổi ở Indonesia, di sản văn hóa thế giới từ năm 1991. Đây là thánh địa Phật giáo lớn nhất thế giới.

Thành cổ Petra ở Jordan, Di sản văn hóa thế giới từ năm 1985 - thành phố huyền thoại vùng Trung Á.

Đền Taj Mahal - lăng mộ bằng đá cẩm thạch trắng ở Ấn Độ, di sản văn hóa thế giới từ năm 1983. Công trình này mang phong cách kiến trúc Mughal tiêu biểu và là một trong những công trình xây dựng nổi tiếng nhất thế giới.

Rặng san hô Great Barrier ở Australia được công nhận Di sản thiên nhiên thế giới từ năm 1981. Đây là một trong những nơi có đa dạng sinh vật lớn nhất địa cầu.

Quần thể Angkor của Campuchia, di sản văn hóa thế giới từ năm 1992. Đây từng là kinh đô cổ của triều đại Khmer, mang những kiến trúc độc đáo bậc nhất thế giới cổ đại.

Thành cổ Machu Picchu - di sản khảo cổ lớn nhất thế giới ở Peru, có tên trong danh sách của UNESCO từ năm 1983.

Mỹ An

Theo NatGeo, Bưu điện Việt Nam

nguồn: http://www.zing.vn/news/choi-vui/top-10-di-san-duoc-yeu-thich-nhat-the-gioi/a99147.html

101116- Độc đáo nhà vườn An Hiên

Được xem là khu nhà vườn đẹp nhất đến nay ở cố đô Huế, nhà vườn An Hiên (58 đường Nguyễn Phúc Nguyên, thôn Xuân Hòa, xã Hương Long) nằm quay mặt về phía dòng sông Hương thơ mộng.

Không chỉ là nguồn cảm hứng sáng tác cho các nhà thơ, không gian và kiến trúc An Hiên còn thể hiện sự hòa hợp giữa con người và cây cỏ nơi đây, tạo cho xứ Huế một vẻ đẹp riêng không đâu có được.

 

Tôi đến nhà vườn An Hiên một ngày đẹp trời hiếm hoi, trong cái se se lạnh của mùa đông mà cảm thấy lòng mình trở nên bình yên, ấm áp. Chị Nguyễn Thị Thạnh, người trông coi nhà ngôi nhà này từ năm mười sáu tuổi, đang quét lá vội dừng tay. Rót nước mời khách, chị trầm tĩnh giới thiệu lịch sử ngôi nhà:

 

Nhà vườn An Hiên ban đầu nguyên là Phủ của Công chúa thứ 18 con vua Dục Ðức. Năm 1920 Phủ An Hiên thuộc sự quản lý của ông Tùng Lễ. Năm 1936 Phủ được bán cho Nguyễn Ðình Chi, lúc bấy giờ là Tuần phủ tỉnh Hà Tĩnh. Năm 51 tuổi, ông Chi mất, vợ ông về sống tại An Hiên, quản lý và chăm lo sửa sang khu nhà vườn. Sinh thời, cả hai vợ chồng ông Chi đều là những người học vị cao, tài giỏi và có uy tín trong xã hội. Chính nơi đây, họ từng tiếp nhiều khách tao nhân trí thức tới thưởng ngoạn, vãn cảnh.

Khuôn viên nhà vườn An Hiên hiện nay có diện tích 4.608 m², được xây dựng theo lối kiến trúc truyền thống của Việt Nam và của xứ Huế. Nơi này cũng gắn với tên tuổi, cuộc đời và sự nghiệp của vị nữ chủ nhân Đào Thị Xuân Yến (vợ ông Nguyễn Đình Chi) sinh năm 1909, quê ở làng Hưng Thạnh, phủ Tuy Phước (nay thuộc TP. Quy Nhơn), một nhà hoạt động chính trị xã hội yêu nước có nhiều công lao to lớn đóng góp với Huế. Năm 1923, bà Chi từ Quy Nhơn ra Huế học trường Đồng Khánh. 18 tuổi, bà cầm đầu cuộc bãi khóa chống thực dân Pháp của nữ sinh Đồng Khánh. 24 tuổi, bà trở thành phụ nữ Trung kỳ đầu tiên đậu tú tài Tây. Sau này, bà làm Hiệu trưởng trường Nữ Trung học Ðồng Khánh. Năm 1974, bà là ủy viên Hội đồng Hòa bình Thế giới. Sau năm 1975, bà là đại biểu Quốc hội khóa VI, VII và ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam. 

Chị Thạnh kể, những ngày còn sống, bà Chi vẫn thắp hương thờ tổ tiên và tiếp khách ở ngôi nhà chính, thời giờ rảnh rỗi bà hay đọc sách trong thư phòng. Hoàng Phủ Ngọc Tường - nhà thơ nổi tiếng xứ Huế từng có câu : “mùa xuân bà trồng thêm cây, mùa hạ làm cỏ, đốt lá, mùa thu hái quả, mùa đông đọc sách báo, hái măng, thầm lặng chờ xuân tới”.

Nhà vườn An Hiên nằm khá gần chùa Thiên Mụ, còn được gọi là nhà vườn bà Tuần Chi. Sau khi bà Chi mất (1997), không gian kiến trúc nhà vườn vẫn giữ nguyên nét rêu phong, cổ kính. Lối vào vườn là một chiếc cổng nhỏ quét màu xám tro, xây theo hình vòm cổ bằng vôi gạch. Hai bên là 2 dãy cây mận trắng đan tầng vào nhau cao vút dọc lối đi. Rẽ trái và vượt qua chiếc bình phong cổ kính trang trí chữ Thọ, là chiếc hồ lớn in bóng trời và cảnh vật trong vườn. Bao quanh hồ là những bụi hoa tường vi, hoa mận trắng, tóc tiên.Phía bên kia là giàn hoa với hàng chục giò phong lan đủ loại thi nhau khoe sắc. Ngôi nhà chính 3 gian 2 chái ẩn mình giữa vườn cây xanh tươi được chạm trổ hoa văn hết sức tinh tế, nội thất sắp xếp gọn gàng. Gian chính giữa ngôi nhà có bàn thờ để gia chủ thờ phụng tổ tiên và tiếp khách. Màu xanh mát dịu cùng với hương thơm nhẹ tỏa ra từ cỏ cây, hoa lá của khu vườn trong không gian tĩnh mịch một chiều đông khiến cho lòng người thư thái, yên tĩnh hòa quyện với thiên nhiên.

 

 

Hà Phương

nguồn: http://dantri.com.vn/c202/s202-437246/doc-dao-nha-vuon-an-hien.htm