Sơ lược các trường phái Phong Thuỷ

Phong Thủy cổ truyền chia thành 2 trường phái chính và các tiểu phái sau đây:

A. Phái Hình thế tiên phong bởi ông tổ của phái này là Phong Thủy tổ sư Quách Phác người khởi sự cho môn phái hình thế. Chủ trương phái này vô cùng chú trọng hình thế của cuộc đất, căn cứ vào hình thế của các bộ phận long huyệt sa thuỷ, hướng đi đến để luận cát hung.

Bài cùng chuyên đề:

• Phong Thủy là gì?
• Hành trình đi tìm bí kíp Huyền Không Phi Tinh

Phái Hình thế phân chia ra làm 3 tiểu môn phái là phái Loan đầu, phái Hình tượng và phái Hình pháp. Ba tiểu môn này hỗ trợ cho nhau khó có thể phân chia rạch ròi.

- Phái Loan đầu : Phái này chú trọng xem xét hình thế tự nhiên của mạch núi dòng sông, quan sát long mạch đến đi tìm nơi kết huyệt. Căn cứ vào hình dáng bố cục của sa, sơn, thuỷ đến thủy đi luận cát hung cho huyệt.

- Phái Hình tượng : Là một phái vô cùng cao thâm thượng thừa. Phái này cũng căn cứ vào hình thế tự nhiên của mạch núi dòng sông, hình tượng hoá cuộc đất thành những biểu tượng vô cùng đa dạng như những con vật như rùa, sư tử, rồng, hình tượng mỹ nữ soi gương… sau đó căn cứ ào hình tượng ấy để tìm ra nơi huyệt toạ lạc cũng như luận đoán phúc hoạ.

- Phái Hình pháp : Phái này chủ trương ứng dụng những phép tắc nhất định trên cở sở phái loan đầu đã quan sát thế cục. Chủ yếu luận sự cát hung của huyệt trường phụ thuộc vào những quy tắc của loan đầu. Ví dụ như có một đường chạy đâm thẳng vào huyệt thì luận là thế xuyên tâm. 3 tiểu phái trên ranh rới không rõ ràng, chủ yếu căn cứ vào thế núi, mạch núi chạy để xem xét sự kết huyệt cũng như sự tốt xấu của huyệt bởi trong loan đầu, long mạch có vai trò vô cùng quan trọng trong việc thẩm định giá trị của huyệt mà sự biểu hiện của long mạch là thông qua những thế núi bao bọc lấy huyệt.

B. Phái Lý khí dựa chủ yếu vào lý thuyết âm dương ngũ hành, bát quái, hà đồ, lạc thư làm căn cứ luận đoán. Sau đó đem áp dụng vào huyệt để tìm sự tương giao giữa các nhân tố. Trên căn cứ này để luận đoán sự tốt xấu hiện tại và tương lai. Thường Lý khí áp dụng rất quan trọng trong dương trạch nhà ở.

Về Lý khí có các tiểu phái sau :

- Phái Bát Trạch : Căn cứ vào toạ sơn làm quái gốc, kết hợp với 8 quái còn lại theo du niên tạo thành 8 sao Sinh khí, Phúc đức, Thiên y, Phục vị – là Tứ cát tinh; Ngũ quỷ, Tuyệt mệnh, Lục sát, Hoạ hại – là tứ hung tinh. Trong bài trí thích hợp phương cát, kỵ phương hung, tối quan trọng Đông Tây đồng vị , kỵ Đông Tây hỗn loạn. Bát Trạch cũng áp dụng cho mệnh cung của từng người, người Đông tứ mệnh hợp với hướng Đông tứ trạch và tương tự cho Tây tứ mệnh. (Tuy nhiên cũng theo quan điểm này thì có hàng vạn ngàn người cùng một mệnh Đông tứ trạch thì chỉ ở phương Đông tứ trạch hay sao? Mặt khác quan niệm căn cứ vào Bát Trạch để phân chia cổng cửa phòng ốc là phương pháp tĩnh, không hợp với quan điểm Dịch lý, xem ra có phần thô lậu, giản đơn. Chỉ có phái Huyền Không Phi Tinh khả dĩ chuẩn xác và phù hợp!)

- Mệnh Lý phái : Dựa chủ yếu vào mệnh cung thân chủ, kết hợp với Huyền Không phi tinh của các sơn hướng để tìm ra các sao chiếu. Sau đó luận theo âm dương ngũ hành hỷ kỵ để tìm ra phương vị phù hợp. Kết hợp thêm với trang sức, màu sắc cùng các vật dụng trong nhà để bày bố, hóa giải phù hợp.

- Phái Tam Hợp : Căn cứ theo lý luận sơn thuỷ là chủ, huyệt phải căn cứ vào bản chất của sơn thủy hay long để xem xét ngũ hành của trạch toạ trạch có tương hợp hay không. Với thủy thì phân ra 12 cung vị trường sinh để lựa chọn thuỷ đến thủy đi, thuỷ đến chọn phương sinh vượng bỏ phương suy tử. Thuỷ đi chọn phương suy tử bỏ phương sinh vượng. Phái này chủ yếu áp dụng cho âm trạch.

- Phái Phiên Quái : Chủ yếu dựa vào phiên quái pháp do Hoàng Thạch Công khởi xướng, hình thành Cửu tinh Bát Quái là tham lang, cự môn, lộc tồn, văn khúc, liêm trinh, vũ khúc, phá quân, tả phụ, hữu bật phối hợp với sơn thuỷ bày bố xung quanh huyệt để luận đoán cát hung.

- Phái Tinh túc : Dùng 28 tinh tú phối chiếu, căn cứ vào ngũ hành của sao, phối hợp với loan đầu núi sông để luận đoán cát hung.

- Huyền Không Phi Tinh Quái : Một phái lớn căn cứ vào Hà đồ, Lạc thư đề xuất Cửu tinh là Nhất bạch, Nhị Hắc, Tam Bích, Tứ Lục, Ngũ Hoàng, Lục Bạch, Thất Xích, Bát Bạch, Cửu Tử bày bố theo thời gian chiếu vào các cung vị xung quanh huyệt. Ngoài ra còn có Phi tinh của sơn hướng toạ huyệt, căn cứ vào phi tinh và vận tinh đó để luận đoán sự phối hợp tốt xấu với hình thế núi non sông nước xung quanh huyệt hình thành hoạ phúc.

Phái chia rất nhiều nhưng người học cần tinh thông về lý khí, về âm dương ngũ hành, huyền không đại quái. Sau đó kết hợp với những luận đoán về Loan đầu mà tổng hợp lại dung hoà giữa tinh hoa các phái. Các phái có nhiều nhưng tựu trung đều xoay quanh một lý thuyết hợp nhất lấy Dịch làm căn bản, cần nhất người học phải lấy tinh bỏ thô, dung hoà được những tinh hoa đúc kết dựa trên kinh nghiệm.

(Source: Tổng hợp)

Phong thủy và Thiết kế – đi tìm tiếng nói chung?

Phong thủy là một môn khoa học…; Phong thủy là nghệ thuật tổ chức không gian sống…; Phong thủy là nghệ thuật bài trí…; Phong thủy và kiến trúc không thể tách rời v.v… Và Chuyên gia Phong thủy khác với Thầy Phong thủy, cũng nhưKiến trúc sư khác hoàn toàn với Thợ vẽ nhà…

-

Có rất nhiều định nghĩa và cách thức đề cập đến Phong thủy. Tên gọi, khái niệm “Phong thủy” đã rất quen thuộc trong đời sống, không phải là một điều gì quá xa vời, cao siêu. Bài viết này không đi sâu vào các vấn đề khoa học phong thủy; các phương pháp xây dựng cơ sở hình học kiến trúc qua phong thủy, hay giải pháp cụ thể của phong thủy trong kiến trúc nhà ở; mà nói về câu chuyện thường gặp ở góc độ xã hội: Phong thủy và Thiết kế.

-

Cầu thang “đổ” thẳng ra cửa là một điều phạm trong phong thủy.

-

Phong thủy – một nhu cầu thực tế

Bây giờ làm nhà, mấy ai không đi… hỏi “thầy”? “Thầy” ở đây được hiểu là thầy phong thủy (khác cấp độ với chuyên gia phong thủy), và chủ nhà hỏi về vấn đề phong thủy cho ngôi nhà mình, cuộc đất của mình để xây nhà. Chuyện này không phải là mới; từ xưa vấn đề phong thủy trong xây dựng công trình, nhà ở đã được quan tâm, ở cả tầng lớp vua quan, nhà giàu quyền quý cho đến thường dân, và mức độ quan tâm cũng phân theo đẳng cấp công trình và vị thế chủ nhân. Tuy nhiên hiện nay, mối quan tâm tới phong thủy, và yêu cầu chặt chẽ về phong thủy đã phổ biến hơn rất nhiều trong đại chúng. Đa số những người làm nhà chưa hiểu bản chất của phong thủy là gì, nhưng cũng cứ phải tới thầy để thầy coi, để thầy phán; và mang tâm thế thụ động, tin tuởng, chịu đựng tới mức nhẫn nhịn, mù quáng. Phong thủy là một môn khoa học, cứ hiểu theo cách như thế, thì bản thân nó là một chuyên ngành riêng, một nhánh hẹp, người hành nghề phong thủy xưa là thầy địa lý; chứ đâu phải “thầy” nào cũng có khả năng “phán” hay giải quyết vấn đề phong thủy. Nhưng nhu cầu về vấn đề này rất lớn, và trong bối cảnh kinh tế thị trường, có cầu ắt có cung; nên nhiều “thầy” vốn xuất thân là thầy tướng số, tử vi… cũng hành nghề phong thủy. Đã có kiến trúc sư, chuyên gia phong thủy thực sự thốt lên rằng bây giờ… loạn phong thủy!

Cầu thang – một bộ phận của ngôi nhà cũng rất được quan tâm ở góc độ phong thủy.

Kinh tế phát triển, mặt bằng đời sống đi lên, việc xây một ngôi nhà không phải là điều quá khó khăn nữa. Ngày càng có nhiều những ngôi nhà ở tư nhân được xây dựng, bằng tiền của chính chủ nhân. Đó là một dấu hiệu đáng mừng. Khi người chủ có tiền, họ mong muốn những điều tốt đẹp cho ngôi nhà của mình, cho không gian sống của mình, họ đầu tư chăm chút (bằng cả tiền bạc, công sức và thời gian) cho việc xây nhà cũng là điều dễ hiểu.

Bên cạnh việc thuê kiến trúc sư thiết kế, thuê cả nhà thầu chuyên nghiệp thi công; thì một việc quan trọng nữa không thể bỏ qua: đó là xem phong thủy. Xem phong thủy trở thành thói quen, thành nếp nghĩ, thậm chí trở thành một… căn bệnh phổ biến, tràn lan trong việc xây dựng nói chung, từ nhà ở, công trình công cộng cho tới cả việc sắp đặt nội thất. Và phong thủy đã trở thành một yếu tố tham gia cùng câu chuyện thiết kế của nhà chuyên môn – là kiến trúc sư. Nhiều “thầy” cũng “võ vẽ” mặt bằng, mặt đứng… để đáp ứng luôn yêu cầu cho chủ nhà trên cơ sở phong thủy mình đưa ra, nhằm đưa tới một dịch vụ từ A đến Z; còn nhiều kiến trúc sư cũng phải tìm đến những tài liệu phong thủy để nghiên cứu tìm hiểu, với mong muốn chủ động hơn trong công việc thiết kế của mình…

Những vấn đề “thầy” thường xem xét

Trong ngôi nhà ở gia đình, tuỳ cách xem, phương pháp riêng của từng thầy phong thủy, cùng với yêu cầu của chủ nhà (cả phạm vi và mức độ đối với công trình), nhưng có thể thấy “mẫu số chung” thường liên quan tới phong thủy. Đó cũng là cơ sở cho việc thiết kế kiến trúc nhằm tận dụng và phát huy lợi thế, ưu điểm; cũng như hạn chế, khắc phục, triệt tiêu những yếu tố bất lợi, gây hại:

– Các không gian, bộ phận kiến trúc.

– Hướng đất, nhà: đây là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu của phong thủy và luôn là câu hỏi đầu tiên của chủ nhân đối với thầy phong thủy. Hướng tốt hay xấu, hướng hợp hay không hợp (mệnh, tuổi chủ nhân) nhiều khi quyết định tới giải pháp quy hoạch – kiến trúc, thậm chí là cả kế hoạch dự án. Có rất nhiều trường hợp chủ nhà quyết định… không xây nữa, đơn giản chỉ vì cuộc đất không hợp hướng (nhà phố thì không thể xoay được).

– Cổng, cửa: cổng và cửa chính là những nơi quan trọng, là bộ mặt của công trình, là lối ra vào thường xuyên, liên quan đến sinh hoạt và tất nhiên là những nơi cần xem xét. Hệ thống cửa (cửa đi, cửa sổ) còn được coi là nơi dẫn khí trong công trình.

Không gian bếp, một trong những nơi được xem xét phong thủy hàng đầu trong quá trình thiết kế.

– Bể ngầm: trong công trình nhà ở gia đình, bình thường và tối thiểu là có một bể ngầm chứa nước sạch và một bể phốt chứa chất thải. Bể nước sạch được coi là yếu tố dẫn tài lộc vào (nước cấp), bể phốt là nơi chứa và xả thải chất bẩn, các yếu tố bất lợi ra khỏi nhà.

– Cầu thang: Vvề cấu trúc không gian, cầu thang được coi là xương sống của ngôi nhà. Ở mặt khác, cầu thang được coi là hình tượng thanh long, lại là một yếu tố quan trọng trong bố cục phong thủy theo dịch học

– Bếp: nằm trong “chuỗi hệ thống” môn – táo – chủ. Không gian bếp và vị trí, hướng bếp nấu rất có ý nghĩa trong sinh hoạt gia đình và cả tín ngưỡng. Bếp là nơi chứa yếu tố “hoả” của ngũ hành. – Phòng ngủ và phòng làm việc: là những không gian được mọi người cho là liên quan tới sức khoẻ, hạnh phúc gia đình, sự thuận lợi trong công việc, làm ăn; thành đạt trong học tập, công danh sự nghiệp của người sử dụng.

– Phòng thờ, bàn thờ: đây là không gian truyền thống gắn liền với văn hoá, phong tục, tín ngưỡng. Có thể có rất nhiều không gian mà chủ nhà không quan tâm tới vấn đề phong thủy nhưng phòng thờ, bàn thờ nhất thiết phải được xem xét thật kỹ.

Đầu giường tránh có cửa sổ, khoảng trống. Trong trường hợp có mặt thoáng có thể khai thác ánh sáng và thông thoáng từ phía này, nên đẩy cửa sổ sang hai bên.

Những “kiểu” xem xét

Những “kiểu” cần xem xét là những cách thức, thông tin được xem xét và yêu cầu cụ thể đối với những không gian, bộ phận kiến trúc đã nêu ở trên; hai vấn đề này quan hệ chặt chẽ và không tách rời nhau. Mỗi đối tượng đều có tiêu chí xem xét riêng, cụ thể là:

– Hướng: đối với hướng nhà, hướng cửa, hướng bếp nấu, hướng đặt bàn thờ, giường ngủ…

– Vị trí: cổng, cửa chính, các không gian sử dụng và sinh hoạt (phòng khách, phòng ngủ, bếp nấu, phòng vệ sinh…), các bộ phận công năng và kỹ thuật (cầu thang, bể ngầm, bể mái…) đặt trong tương quan với nhau và với tổng thể công trình.

– Kích thước, số lượng: cửa, bậc thang…

– Hình dáng: mặt bằng công trình, hình thức kiến trúc tổng thể, hình thức mái, các chi tiết trang trí…

– Màu sắc: tổng thể công trình hoặc các bộ phận kiến trúc tuỳ theo từng không gian cụ thể nhằm đạt tới yếu tố đắc lợi, phù hợp mệnh, tuổi chủ nhân (và các thành viên khác trong gia đình) trong quan hệ ngũ hành (tương sinh – tương khắc).

Tủ giày đóng vai trò như một bình phong chắn phía cửa vào không gian phòng ăn và bếp ở phía trong ở một căn hộ chung cư.

Phong thủy và thiết kế – đi tìm tiếng nói chung?

Xem ra, với những vấn đề cần quan tâm và các “kiểu” quan tâm như ở trên thì phong thủy quả thật là một trở ngại lớn với người thiết kế, là sự thách đố với kiến trúc sư – nếu phải giải quyết toàn diện. Gần như mọi ngóc ngách trong ngôi nhà, mọi bộ phận kiến trúc đều có những yêu cầu về phong thủy, thì việc xâu chuỗi dữ kiện để đưa ra một giải pháp khoa học kiến trúc đã là quá khó, nói gì đến sự sáng tạo? Đấy mới là mảnh ghép rời rạc, chưa kể những vô lý và mâu thuẫn giữa phong thủy với… phong thủy, giữa phong thủy với kiến trúc hay các yếu tố xã hội khác. Tất nhiên không phải chủ nhà nào cũng yêu cầu kỹ đến thế, nhưng cũng không ít chủ nhà yêu cầu… kỹ hơn và chính xác hơn – không có chỗ nào là không yêu cầu về phong thủy.

Câu chuyện phong thủy và thiết kế thường là câu chuyện các kiến trúc sư hay phàn nàn, than thở cùng nhau. Có nhiều chuyện thật mà nghe không biết cười hay mếu. Có chuyện “thầy” bắt chủ nhà phải mở cửa chính ở hông nhà chứ không được mở ra ngõ (vì không được hướng), mà nhà mặt tiền có hơn 3m và chỉ có một mặt thoáng ra ngõ; có chuyện thầy bảo phải xây năm tầng, chứ không được xây bốn tầng vì số 4 là xấu (mà nhu cầu và tài chính của chủ nhà chỉ đủ xây bốn tầng); chuyện thầy đặt hoạ đồ bát quái, tính cửu cung và yêu cầu phòng này phải chỗ này, phòng kia phải chỗ kia… mà phòng vệ sinh thì đẩy ra mặt tiền, phòng khách thì sâu tít vào trong; rồi có chuyện thầy bắt tất cả nước thải phải thoát về… đằng sau nhà, mà sau nhà không có cống… Tất cả những chuyện đó nói bao nhiêu cũng không hết.

Người trót đi xem thầy thi luôn mang tâm lý cả nể, sợ sệt, hoang mang. Sợ nhất là bị phán kiểu doạ dẫm: nếu không làm theo thì nào hoạ hại, lục sát, cô quả, tử biệt… toàn là những từ Hán – Việt đọc lên đã thấy ghê rồi. Thế nên ai cũng một điều, hai điều thưa thầy, mong thầy… cứu giúp. Chả biết thầy “cứu giúp” như thế nào nhưng kiến trúc sư thì ngán ngẩm lắc đầu, bó tay!

Đường lượn, một cách tránh cho lối đi từ cổng vào không đâm thẳng vào sảnh.

Đi tìm một tiếng nói chung giữa phong thủy và chuyên môn thiết kế kiến trúc quả là khó! Ở góc độ tâm lý, ai đưa ra ý kiến, quan điểm thế nào đều cố gắng minh chứng là mình đúng; nếu bị thuyết phục hay phủ nhận đồng nghĩa với việc thừa nhận trình độ hạn chế của mình. Để có một tiếng nói chung trên tinh thần tích cực, hoà hợp, người làm phong thủy cần phải hiểu các nguyên tắc khoa học của kiến trúc – xây dựng, các nhu cầu thực tiễn của người sử dụng, kể cả các vấn đề kỹ thuật hay pháp lý xây dựng liên quan, đó mới đích thực là chuyên gia phong thủy chứ không chỉ là “thầy” phong thủy.

Và người làm kiến trúc không thể đặt phong thủy sang một bên mà cũng phải hiểu nó để vận dụng vào kiến trúc. Thực tế là nhiều kiến trúc sư đã phải tìm hiểu, nghiên cứu về phong thủy để hỗ trợ tốt trong công việc chuyên môn thiết kế của mình. Khi đó, phong thủy và kiến trúc sẽ được giải quyết hợp lý, khéo léo chứ không phải là sự chắp vá, khiên cưỡng. Cũng có rất nhiều trường hợp, từ những yêu cầu về phong thủy, kiến trúc sư đã đề ra được những giải pháp, ý tưởng kiến trúc hay, sáng tạo. Trường hợp này lại là một thuận lợi trong quá trình tư vấn, thiết kế đối với chủ nhà.

Về mặt khoa học mà nói, không ai, không kiến trúc sư nào dám khẳng định phong thủy là vô lý, vô căn cứ. Về mặt xã hội thì ai cũng có một niềm tin, một tín ngưỡng của riêng mình ở mức độ nào đó. Và nhu cầu phong thủy trên thực tế cũng là mơ ước chính đáng về những điều tốt lành, cuộc sống tốt lành mà thôi, không phải là xấu. Cái chính là thái độ ứng xử của mỗi người, mỗi thành phần tham gia trong câu chuyện xây nhà, dựng cửa.

Thái độ ứng xử

Câu chuyện nhu cầu thực tế về phong thủy, và những vấn đề liên quan tới thiết kế nêu trên, đã dẫn tới nhiều cách ứng xử khác nhau. Có thầy phong thủy yêu cầu nhiều, bị chủ nhà phản đối (với sự tư vấn của kiến trúc sư) đã phải xuống nước, giảm đi những yêu cầu (bị cho là) không cần thiết hoặc vô lý. Có chủ nhà xem thầy này, thấy không ổn với nhu cầu về kiến trúc, lại chuyển sang xem thầy khác (tất nhiên là để tìm kết quả khác như ý), hoặc đổi kiến trúc sư sao cho đáp ứng được yêu cầu của mình về thiết kế trên cơ sở phong thủy.

Bình phong trong một nhà phố hiện đại, ngăn cách khoảng không gian liên thông giữa nhà sảnh để xe, vườn và trong nhà.

Chuyện phong thủy và thiết kế nhiều khi còn gây ra xung đột trong gia đình, bởi có người tin, người không tin; người chấp nhận bất hợp lý về kiến trúc để đạt yêu cầu phong thủy, người lại không chấp nhận.

Về phía kiến trúc sư thì đa dạng hơn nữa…

+ Có người cực đoan, kiên quyết nói không với phong thủy, không nhận thiết kế cho những khách hàng có yêu cầu về phong thủy, đó là những kiến trúc sư có “level” thấp.
+ Có kiến trúc sư lại chiều khách tới bến, yêu cầu thế nào cũng vẽ được (bất luận kết quả thiết kế về chuyên môn ra làm sao), đó là những kiến trúc sư không có tự trọng.
+ Có người thì mềm mỏng và khéo léo, chấp nhận những gì có lý (và có thể giải quyết được) và từ chối những gì vô lý gây ảnh hưởng tới công năng và thẩm mỹ kiến trúc, đó là những kiến trúc sư giỏi nghề.
+ Lại có người đưa ra nguyên tắc với khách hàng là: xem phong thủy kỹ đi, xem cho hết, khi đã triển khai thiết kế là không có sửa đổi nữa, đó là những kiến trúc sư thiếu trách nhiệm.
+ Lại cũng có người giành quyền chủ động ngay từ đầu (với vốn hiểu biết về phong thủy nhất định) tạo được niềm tin nơi khách hàng, và chủ động biến tấu để giải quyết vấn đề phong thủy và thiết kế song song, sao cho không “đá” nhau, đó là những kiến trúc sư ôm đồm…

Một vài trong những thái độ và cách làm trên thể hiện tính thụ động, không chuyên nghiệp và không đi đúng bản chất vấn đề, mang tính đối phó nhiều hơn. Thầy phong thủy, giỏi đến mấy, lên đến cấp độ chuyên gia phong thủy, chắc chắn cũng không thể thiết kế kiến trúc như kiến trúc sư. Và số kiến trúc sư am hiểu sâu sắc về phong thủy, giải quyết được phong thủy và thiết kế nhuần nhuyễn chắc là không nhiều, nếu không muốn nói là cực hiếm.

Nhu cầu về phong thủy thì có thật và rất lớn, điều đó ai cũng rõ. Nhưng mọi người, nhất là kiến trúc sư – với vai trò tư vấn, phản biện và định hướng xã hội, cần phải hiểu rằng: phong thủy là khoa học – nghệ thuật tổ chức không gian cư trú phù hợp môi trường tự nhiên và xã hội, nhằm đạt tới sự an lành và bền vững. Rất nhiều những yếu tố phong thủy tương đồng, quan hệ chặt chẽ với vấn đề khí hậu và vật lý kiến trúc, văn hoá và tâm sinh lý con người..

(Source: Phong Thủy Học tổng hợp)

Học kiến trúc: nhiều điều cần bàn luận

Đất nước mở cửa, công cuộc hội nhập, những cuộc thi kiến trúc mang tới những cơ hội cho chúng ta cọ xát với những bạn bè đồng nghiệp quốc tế. Tính cho tới nay tỷ lệ thắng cuộc vẫn nghiêng về phía bạn, điều đó ai cũng biết.

Nhưng tại sao chúng ta thua cuộc, những nguyên nhân nào gây ra những sự thất bại. Nếu chúng ta không tìm ra những nguyên nhân đó để quyết tâm khắc phục và sửa chữa, thì không bao giờ hy vọng trở thành người chiến thắng.

Bản vẽ thiết kế cho nhà hát “Un théâtre pour une ville de second ordre” năm 1885 của KTS Frédéric de  Morsier (người Thuỵ Sĩ) khi ông còn là sinh viên của trường cao đẳng Mỹ thuật quốc gia Pháp. Thiết kế kiến trúc cổ điển thế kỷ 19 luôn tìm đến sự đối xứng và đứng biệt lập trong đô thị. Các kiến trúc sư chỉ tập trung vào hình thức của một công trình riêng lẻ.

Cũng như để hiểu rõ một căn bệnh, bao giờ chúng ta cũng phải trở về cội nguồn của sự việc. Nguồn gốc phát triển tri thức của con người bắt đầu từ hệ thống giáo dục. Hơn bao giờ hết, vai trò của trường học sẽ là sự quyết định quan trọng cho sự phát triển tư duy của mỗi cá thể. Trường học là nơi tập cho con người biết lý luận để bảo vệ lý tưởng cá nhân để rồi sau đó đóng góp cho tập thể. Trường học là nền móng định hướng phát triển suy nghĩ tạo nên tri thức. Với sự quan trọng của trường học như vậy, cho nên nó đã trở thành một trong những mục tiêu hàng đầu của tất cả các nước tiên tiến. Nhưng sự quan trọng này cũng sẽ là một mối nguy hiểm, vì ở trường học nếu định hướng sai sẽ mang lại hậu quả khôn lường.

Thi tuyển kiến trúc

Để nói tới trường kiến trúc, đầu tiên phải nói tới việc thi tuyển. Muốn thi đỗ vào các trường kiến trúc nước ta thì môn vẽ được coi như môn quyết định. Nó trở thành tiền đề quá rõ ràng cho những học sinh muốn học ngành này. Ai vẽ dở thì không bao giờ hy vọng đặt chân tới nơi đây. Và một điều rất hiển nhiên khi đặt câu hỏi “tại sao chọn ngành kiến trúc?” cho các sinh viên đang theo học, thì chắc chắn câu trả lời sẽ là “chọn ngành kiến trúc bởi vì thấy mình vẽ đẹp”.

Đây có lẽ là sự sai lầm lớn nhất cho ngành kiến trúc của nước ta hàng chục năm nay. Kiến trúc là một trong những ngành học phải có được sự tư duy cao nhất. Chúng ta không thể lấy vẻ đẹp của hình vẽ là mức thang giá trị khi chọn lựa một sinh viên kiến trúc. Có biết bao nhiêu học sinh yêu thích ngành này nhưng có lẽ chỉ vì mặc cảm vẽ không được đẹp nên đành phải từ bỏ giấc mơ. Và cũng rất nhiều người khác có thể vẽ đẹp nhưng tư duy lại không có gì sâu sắc cả. Không thể coi kiến trúc sư là những người thợ vẽ! Chỉ cần lấy một ví dụ nhỏ, Le Corbusier là kiến trúc sư vĩ đại nhất của thời đại chúng ta, nhưng những hình vẽ của ông không hề đẹp tí nào. Chúng chỉ vừa đủ truyền tải ý tưởng của người thiết kế.

Ở châu Âu, muốn học kiến trúc không phải thi vẽ. Ví dụ như ở Thuỵ Sĩ, các học sinh khi trúng tuyển vào các ngành học tự nhiên (khối A) được tự do lựa chọn để trở thành kỹ sư hay kiến trúc sư như mình mong muốn. Tất nhiên học sinh khi chọn ngành kiến trúc là những người đã có những “cảm nhận” thiên hướng về nghệ thuật. Và cho tới thời điểm vào trường, họ có thể hoàn toàn không biết vẽ. Cũng phải nói thêm rằng ở Thuỵ Sĩ thi đỗ vào trường đại học đã là một chuyện khó, nhưng để tồn tại được cho đến khi tốt nghiệp còn khó hơn rất nhiều. Học sinh phải có được sự đam mê rất lớn cho ngành học của mình thì mới có đủ sức mạnh “tâm lý” vượt qua được khoảng thời gian nhiều thử thách nặng nề ở trường.

Bài tập vẽ trên lớp học của KTS Frédéric de Morsier. Kỹ thuật vẽ sử dụng bút chì và dựa theo mô hình bằng thạch cao. Các hoạ tiết trang trí là một trong những mối quan tâm chính của các kiến trúc sư theo trường phái kiến trúc cổ điển thế kỷ 19.

Kiến trúc là sự tổng hợp giao hoà của nghệ thuật và kỹ thuật, nên nhiều nước khi thành lập ngành này thường gắn nó hoặc vào trường mỹ thuật hoặc ở trường bách khoa. Ngành học kiến trúc ở nước ta bắt đầu được hình thành tại trường cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương năm 1927 do người Pháp sáng lập nên. Cũng dễ hiểu vì họ rập khuôn theo mô hình giảng dạy tại Pháp lúc bấy giờ với khuynh hướng kiến trúc là một trong những ngành nghệ thuật cơ bản cùng với hội họa và điêu khắc. Trường cao đẳng Mỹ thuật quốc gia (École nationale supérieure des Beaux-Arts) của Pháp đặt tại Paris đã nổi tiếng khắp thế giới một phần cũng bởi sự đóng góp của khoa kiến trúc trước kia ở đây. Hệ thống giảng dạy ở khoa này trở thành mô hình lý tưởng ở thế kỷ 19 và được người Mỹ rất sùng bái nên đã du nhập sang nước này vào năm 1860. Khi kiến trúc được coi như một ngành nghệ thuật thì việc thi vẽ vào trường là một điều gì đó rất tự nhiên. Đây cũng là một thể thức thi cử rất đặc trưng của nước Pháp và được giữ trong một thời gian dài.

Vào năm 1968 đã có một cuộc cải cách lớn cho ngành giáo dục kiến trúc tại Pháp. Kiến trúc tách khỏi mỹ thuật và thành lập hệ thống trường riêng rẽ. Từ đó cuộc thi vẽ vào trường không còn tồn tại. Sự thay đổi này là lý do chính đáng vì giáo dục kiến trúc theo kiểu mỹ thuật (Beaux-Arts) rất phù hợp cho kiến trúc cổ điển ở thế kỷ 19, nhưng mô hình này không thể tiếp tục cho sự phát triển rất nhanh và đa dạng của kiến trúc ở thế kỷ 20.

Với kiến trúc cổ điển ở thế kỷ 19, công trình được tập trung chủ yếu vào hình thức, cho một vật thể riêng biệt. Nhưng ngày nay nói tới kiến trúc là nói tới văn hoá toàn cầu, chịu ảnh hưởng trực tiếp của xã hội thay đổi từng ngày, phải giải được bài toán nan giải của đô thị và sự thay đổi nhiệt độ của trái đất. Nó ngày càng phụ thuộc rất lớn trong nước cờ chính trị và bài toán kinh tế của từng quốc gia. Hơn nữa, người kiến trúc sư còn phải trau dồi cho bản thân những kiến thức bổ trợ từ nhiều ngành nghệ thuật, kỹ thuật cũng như design. Chưa kể còn phải am hiểu về triết học và tâm lý học. Chưa bao giờ kiến trúc trở nên phức tạp và đa dạng như vậy. Hình thái của một công trình kiến trúc nhiều khi chỉ là “hệ quả” đến từ những yếu tố đó. Học sinh muốn học kiến trúc là phải hiểu sâu sắc những điều đó chứ không chỉ hài lòng thấy mình vẽ đẹp là có thể học được ngành này. Hơn nữa, ngày nay với sự trợ giúp của máy tính thì vấn đề vẽ trở nên đơn giản hơn nhiều, nó trở thành một thứ rất phụ.

Mặt tiền công trình “Centre  de Compétences DYM” (Thuỵ Sĩ, 2007) được tổ hợp bởi một loạt các tấm bêtông đục lỗ. Mỗi phần tử mặt tiền được thiết kế như một đồ vật design. Sự áp dụng đồ vật design trên tỷ lệ lớn của kiến trúc.

Văn hoá kiến trúc

Sau các cuộc thi kiến trúc, các kiến trúc sư nước ta thường đưa ra chung một lời nhận xét về các đồ án của các bạn đồng nghiệp quốc tế. Đó là tính sâu sắc trong tư tưởng thiết kế. Vậy tính sâu sắc đó đến từ đâu?

Kiến trúc sư giỏi là người có được trong mình một nền “văn hoá kiến trúc”. Và cái nền “văn hoá kiến trúc” đó cũng bắt đầu đến từ trường học bởi hai môn lịch sử kiến trúc và lý thuyết kiến trúc. Con người sống không thể quên đi lịch sử. Lịch sử là một tố chất của tinh thần, giúp con người tiến xa hơn trong công cuộc phát triển tri thức. Nó là niềm tự hào mang tới cho con người lòng tin yêu về nguồn cội của mình. Nó là một trong những yếu tố chính tạo ra văn hoá. Nhiều trường kiến trúc ở châu Âu thấy được sự quan trọng của hai môn học này nên đã thành lập hẳn một khoa riêng cho chúng. Và đây là hai môn học luôn thu hút đông đảo sinh viên nhất. Nhiều khi còn có những sinh viên ở trường khác đến tham dự để nâng cao hiểu biết văn hoá của mình. Khi đã tạo được trong mình cái nền “văn hoá kiến trúc” rồi, người kiến trúc sư có thể làm việc tại bất kỳ nơi nào trên thế giới.

Nhưng một điều rất trớ trêu là ở Việt Nam, sinh viên kiến trúc luôn muốn lảng tránh hai môn học này, đặc biệt là môn lịch sử kiến trúc. Điều này đến từ thể thức thi cử, học sinh khi biết mình thi vào khối nào thì chỉ tập trung học những môn thi vào khối đó. Vì vậy môn lịch sử đã không được trân trọng bởi những sinh viên thi khối A ngay từ ở trường trung học. Điều đó đã trở thành một thói quen rất tai hại ảnh hưởng trực tiếp khi học lên đại học. Hiện nay các sinh viên mới ra trường có bao nhiêu người thuộc lịch sử kiến trúc Việt Nam, chưa cần nói đến lịch sử kiến trúc thế giới? Nếu chúng ta còn chưa biết được chúng ta là ai thì không bao giờ hy vọng nói tới hai chữ “truyền thống”.

Nhưng cũng phải nhìn nhận sự việc theo những khía cạnh khác. Khi học sinh có thói quen xấu này nhưng nếu môn học thực sự hấp dẫn thì vẫn có thể lôi kéo được đông đảo sinh viên. Do đó vai trò của người thầy giáo rất quan trọng trong những trường hợp như vậy. Thầy giáo có thể giỏi, nhưng cách truyền đạt của họ tới sinh viên có hay không. Những tài liệu hướng dẫn có rõ ràng và còn thực tế không. Những hệ tư tưởng mà thầy giảng trên lớp có đến từ những công trình nghiên cứu của thầy hay không. Những công trình quan trọng mà thầy chỉ dẫn đã bao giờ thầy đặt chân tới chưa. Thầy giáo của chúng ta có một “bia đỡ đạn” rất hiệu nghiệm khi trả lời những câu hỏi khó là với mức lương ít ỏi thì giảng dạy như thế cũng đã là cố gắng lắm rồi. Cuộc sống của chúng ta đã nảy sinh một thói quen, khi có vấn đề gì thì học sinh đổ tại thầy giáo, thầy giáo lại đổ tại xã hội. Vậy thì xã hội biết đổ cho ai? Chúng ta đã đánh đổi gần như tất cả để có một xã hội như thế ư?

Nội thất cửa hàng đồng hồ “Breguet” của Thuỵ Sĩ. Cách sử dụng vật liệu thiết kế đèn trần cũng được ứng dụng cho vật liệu tường ngăn đã tạo ra mối liên hệ giữa đồ vật design và phần tử kiến trúc.

Còn một khía cạnh quan trọng khác nữa để trau dồi “văn hoá kiến trúc”, đó là đọc sách. Sinh viên khi bước chân vào đại học là phải biết đây là nơi để nghiên cứu, nên phải có được tính tự lập rất lớn. Những bài giảng trên lớp của thầy chỉ mang tới 30% sự hiểu biết cho mình, ngoài ra phải tự đọc sách rất nhiều để tích luỹ kiến thức. Đây là vấn đề rất khó khăn cho đất nước chúng ta từ nhiều năm nay với sự thiếu thốn trầm trọng sách quý. Sách giảng dạy ở trường thường theo tiêu chuẩn của Liên Xô cũ, nhưng nước Nga đã từ lâu không còn là nước điển hình cho lĩnh vực giảng dạy nữa. Khi không có sách thì dẫn tới việc sinh viên không có thói quen đọc sách. Có nhiều người sau năm năm học không biết mặt mũi thư viện trường mình như thế nào. Nhiều trường của chúng ta ngày nay mở rộng và xây to, nhưng nếu không có một thư viện đầy đủ thì chất lượng học sinh cũng không thể vươn lên được.

Đồ án kiến trúc

Thiết kế đồ án kiến trúc là môn trọng tâm ở trường kiến trúc. Đây là môn học đòi hỏi khả năng tư duy rất lớn của người sinh viên. Ngoài những ứng dụng lý thuyết bổ trợ từ những môn học khác, người sinh viên phải có cách nhìn nhận sự việc theo kinh nghiệm sống của mình. Để có được một đồ án hay, người thiết kế phải có được cái nhìn tổng quát trên mọi lĩnh vực. Đây là môn học mà người sinh viên không thể trông chờ vào lời giải của thầy giáo. Họ chỉ là người dìu dắt và định hướng những ý tưởng mà sinh viên đề cập đạt tới những giá trị tốt nhất có thể.

Tác phẩm “Les Danseuses” (Milan- Ý, 2011) là tổ hợp của một loạt đèn lồng do văn phòng thiết kế. Sự dàn cảnh của đồ vật design trong không gian tạo ra một tác phẩm nghệ thuật xếp đặt. Mối liên hệ giữa thiết kế không gian sự kiện và đồ vật design.

Đồ án kiến trúc phải mang tính thực tiễn lớn, vì đây là bước chuyển tiếp từ lý thuyết sang thực hành. Lý thuyết dù có hay đến mấy nhưng không ứng dụng được thì cũng không mang lại kết quả tốt. Lý thuyết và thực hành phải luôn song hành và bổ trợ lẫn nhau. Cái nọ trở thành bài học của cái kia. Trong rất nhiều năm, những công trình của đồ án sinh viên kiến trúc nước ta thường được đặt trên một mảnh đất trống trơn, thiếu vắng hoàn toàn bộ mặt đô thị. Các sinh viên chỉ tập trung duy nhất vào hình thức của công trình. Đây là một trong những câu trả lời cho sự lộn xộn ở các đô thị nước ta với kiến trúc hoàn toàn mang tính cá nhân hoá.

Ngày nay môn học này ở những trường kiến trúc châu Âu đều được giao cho những kiến trúc sư đã thành công trên lĩnh vực xây dựng. Họ vừa làm công tác giảng dạy vừa làm chủ các văn phòng kiến trúc. Họ là những người hiểu biết thực tế một cách sát sao nhưng đồng thời cũng rất giỏi về lý thuyết. Một lớp học có thể được chia làm nhiều nhóm với mỗi nhóm là một kiến trúc sư hướng dẫn. Việc trao đổi kinh nghiệm qua lại giữa các hệ tư tưởng tạo ra một bầu không khí kích thích sự sáng tạo không ngừng.

Đồ án kiến trúc được đánh giá dựa trên “quá trình” sáng tác chứ không chỉ nhìn vào sự trình bày thể hiện ở lúc cuối. Đã là người thiết kế thì không ai không trải qua những đêm trắng mất ngủ, những bữa cơm ăn không ngon miệng. Chính sự dằn vặt giày vò đó trở thành tố chất quan trọng cấu thành nên tác phẩm. Chúng được minh chứng bởi hàng trăm hình vẽ phác thảo và mô hình nghiên cứu, những cái đó mới là quý giá để trình cho ban giám khảo, chứ không phải mấy hình vẽ 3D cuối cùng in trên bản vẽ.

Đồ án kiến trúc phải được bình luận rất nhiều. Một công trình kiến trúc là kết quả đóng góp của cả một tập thể. Chỉ trong khi bình luận thì đồ án mới khai thông và phát triển được ý tưởng. Người kiến trúc sư phải có được khả năng biện luận giỏi để bảo vệ những ý tưởng của mình. Vì vậy những năm tháng học ở trường là môi trường rất tốt để thực tập những điều đó. Rất tiếc là sinh viên Việt Nam chỉ đứng biện luận duy nhất một lần trong cuộc đời sinh viên của mình khi bảo vệ đồ án tốt nghiệp.

Những ngôi nhà ở tạm dành cho người bị động đất ở thành phố Kobe, Nhật Bản năm 1995 được thiết kế bởi KTS Shiregu Ban. KTS Shiregu Ban nổi tiếng với những công trình tại Nhật cũng như trên thế giới, nhưng ông vẫn tâm huyết nhất tới những ngôi nhà làm bằng ống các tông dành cho những nạn nhân của thiên tai hay những người dân tị nạn ở các nước có chiến tranh. Kiến trúc có chất lượng cũng dành cho những người yếu thế nhất.

Đồ án kiến trúc phải có tính phân tích lớn. Đây là phần nghiên cứu có thể coi là quan trọng nhất trong “quá trình” sáng tác. Nếu phân tích không đầy đủ và chi tiết sẽ không thể dẫn đến một kết quả “đúng” được. Sự phân tích được nghiên cứu theo cả chiều sâu lẫn chiều rộng hướng vào đích mà người thiết kế muốn đi tới. Từ cấu trúc và lịch sử của khu vực nơi công trình sẽ được xây cho tới những công năng sử dụng trong công trình, cũng như mối liên quan văn hoá, xã hội với chủ đề đồ án.

Học kiến trúc không thể không nhắc tới kết cấu. Lịch sử của kiến trúc đã bắt đầu từ cách thành lập hệ kết cấu. Hơn bao giờ hết sinh viên kiến trúc phải tự tạo cho mình sự nhạy cảm về kết cấu, nên có thói quen tham khảo các chi tiết kỹ thuật cũng như những vật liệu mới. Sinh viên kiến trúc phải có được tính ham học hỏi và óc quan sát, từ những chi tiết cấu tạo nhỏ tới những cử chỉ cách sống của con người. Đặc biệt phải có được tinh thần phê bình một cách khách quan để đưa ra những chính kiến của riêng mình.

Giảng viên kiến trúc

Nghề dạy học vẫn luôn là một nghề thiêng liêng nhất. Đã là người thầy phải có được trong mình đạo đức nghề nghiệp. Vì công việc của người thầy không chỉ truyền đạt lại những kinh nghiệm bản thân mà hình ảnh của họ còn là tấm gương ảnh hưởng đến tinh thần của nhiều thế hệ. Người thầy có thể mang đến cho sinh viên rất nhiều thứ, nhưng quan trọng nhất vẫn là niềm đam mê nghề nghiệp. Cái này không chỉ phụ thuộc vào trình độ mà còn vào thái độ của người thầy.

Đồ án thiết kế của văn phòng Dreier-Frenzel được giải nhất năm 2010 cho một cụm khu nhà ở sinh thái tại thành phố Geneva (đang xây dựng). Để nói đến sinh thái, đồ án không sử dụng các trang thiết bị tối tân làm tiêu chí thứ nhất mà lấy mối quan hệ xã hội của con người làm trọng tâm của đồ án. Toàn bộ tầng một của cả khu vực được dành cho các không gian công cộng của cộng đồng. Ba công trình xây mới là sự hoà trộn giữa nhà ở và các dịch vụ thương mại, hoà trộn giữa người nhiều tuổi cùng thế hệ trẻ và hoà trộn giữa người có thu nhập thấp cũng như thu nhập cao.

Nước ta vẫn còn ảnh hưởng nhiều bởi truyền thống Nho học. Ở trường, người thầy quyết định tất cả, học sinh chỉ có cách ngoan ngoãn nghe theo. Thực ra thầy giáo không nên nghĩ rằng họ đến trường là người duy nhất truyền bá kiến thức, theo thực tế thì cũng nhờ vào sinh viên mà thầy nhận lại được rất nhiều. Sự nhìn nhận cá nhân theo kinh nghiệm sống của từng người luôn là bài học cho những người khác, bất kể tuổi tác và trình độ. Chỉ khi có sự trao đổi kinh nghiệm qua lại được thuận ý theo cả hai chiều thì vấn đề mới được thông sâu, và điều quan trọng nhất là dẫn đến tính dân chủ. Sự việc khi được dân chủ hoá sẽ tránh được sự áp đặt tư tưởng cá nhân nhiều khi thái quá, đặc biệt dễ xảy ra trong môi trường sáng tạo.

Ngoài tính dân chủ theo tư tưởng, còn phải nói tới tính dân chủ trong cách đối xử. Ở nhiều trường đại học tại châu Âu ngày nay, cứ sau một học kỳ thì thầy giáo đánh giá trình độ của sinh viên bằng cách cho điểm, đấy là chuyện bình thường. Nhưng ngược lại sinh viên cũng đánh giá khả năng của thầy bằng cách trả lời một loạt câu hỏi đánh giá mà nhà trường định ra. Tất cả đều dựa trên một tinh thần lành mạnh, không hằn thù cá nhân. Đây là ý tưởng rất hay để người thầy có thể rút ra được nhiều kinh nghiệm trong phương pháp giảng dạy của mình, tránh những trường hợp như chỉ sử dụng một giáo án trong cả cuộc đời đi dạy học.

Giảng viên môn đồ án kiến trúc ở châu Âu là người luôn sát cánh và có trách nhiệm với sinh viên nhiều nhất. Như đã nói ở trên, họ là những người thông sâu lý thuyết và vững vàng trong thực tế. Những đồ án mà họ giao cho sinh viên luôn có tính thực tiễn lớn, phù hợp với sự phát triển của xã hội đang yêu cầu. Nhiều khi những đồ án đó còn đến từ những hợp đồng thật mà họ mang lại cho nhà trường. Đây là cơ hội rất tốt để sinh viên va chạm với xã hội bên ngoài và đặc biệt được chứng kiến một công trình từ những ngày đầu sơ khai thiết kế ý tưởng đến lúc xây dựng và hoàn thiện.

Đồ án đoạt giải nhất cho bảo tàng Nghệ thuật quốc gia của đảo quốc Greenland và mặt tiền khu nhà “VM Houses” tại thành phố Copenhagen, được thiết kế bởi văn phòng kiến trúc BIG. Đây là văn phòng kiến trúc trẻ của Đan Mạch đang có nhiều triển vọng ở châu Âu. Họ cho rằng kiến trúc từ trước đến nay luôn được chế ngự bởi hai thái cực trái ngược. Một bên theo những tư tưởng tiên phong, nhiều khi ngông cuồng xa rời thực tế. Còn bên kia là một loạt các nhà tư vấn của các công ty xây dựng chỉ muốn tạo nên những công trình thường gặp và buồn tẻ. Thay vì để chọn bên nọ hay bên kia, họ tác động vào giữa. Kiến trúc của họ có sự tìm kiếm giữa sự không tưởng và tính thực tế, dựa trên các tiêu chí về xã hội, kinh tế và sinh thái.

Đồ án kiến trúc được tổ chức trong môi trường mà chúng ta hay gọi là “xưởng” (Atelier). Đây được coi như một “công ty” nhỏ, giảng viên chính có thể được phụ tá bởi một hoặc nhiều giảng viên phụ. Họ có được một số quyền hạn nhất định trong trường như tổ chức các cuộc hội thảo khi mời các chuyên gia đến trao đổi kinh nghiệm với chủ đề của đồ án. (Các chuyên gia này cũng thường được mời trong ban giám khảo chấm thi sau này). Thành lập các đề tài nghiên cứu với giảng viên phụ hay một nhóm sinh viên. Dìu dắt các sinh viên trong các cuộc thi trong nước và quốc tế. Tổ chức các chương trình tham quan các công trình tiêu biểu… Họ trở thành linh hồn của cả một tập thể, những người luôn khơi dậy tinh thần sáng tạo trong trường.

Đất nước chúng ta mở cửa đúng vào thời đại của thông tin. Một biển trời thông tin tràn ngập. Nhưng khi nhiều thông tin quá sẽ dẫn tới bị loạn thông tin. Vậy ai sẽ là người có khả năng biết sàng lọc ra những thông tin tốt? Rồi đến vấn đề về mô hình giảng dạy, có hàng trăm mô hình hiện nay ở đủ các loại trường. Vậy phương pháp nào là tốt nhất cho người Việt Nam hiện tại? Đây vẫn luôn là câu hỏi khó trong ngành giáo dục. Để có được câu trả lời đúng hay không, nó phụ thuộc rất nhiều vào người hiệu trưởng và các trưởng khoa. Họ phải là những người có được tầm nhìn tinh tường, tìm ra được những lời giải phù hợp với trong nước mà vẫn thích ứng được với sự phát triển chung của toàn cầu trong tương lai.

Giáo dục là một đề tài phức tạp, đòi hỏi sự đóng góp của cả một tập thể. Cũng như để một cái cây phát triển tốt, chúng ta phải biết chăm bón nó từ gốc rễ. Giáo dục là nền tảng quan trọng quyết định sự đơm hoa kết trái của kiến thức. Người viết bài cũng như mọi kiến trúc sư bình thường khác cùng mong mỏi nền kiến trúc nước nhà một ngày nào đó sẽ sánh ngang hàng với các bạn bè đồng nghiệp quốc tế. Thế kỷ 21 là thế kỷ của châu Á, đất nước chúng ta vẫn còn cơ hội để làm nên những điều kỳ diệu. Chúng ta không nên bỏ lỡ những mảnh đất cuối cùng cho những công trình kiến trúc không có ý nghĩa.

(Còn tiếp)

Bài: KTS. Vũ Hoàng Sơn

nguồn: http://trelangkienviet.com/2012/02/08/h%e1%bb%8dc-ki%e1%ba%bfn-truc-nhi%e1%bb%81u-di%e1%bb%81u-c%e1%ba%a7n-ban-lu%e1%ba%adn/

100527- Cắt/ghép file âm thanh với những công cụ miễn phí

Đôi khi, vì một lý do nào đó, bạn cần chia nhỏ hoặc ghép nhiều file âm thanh lại với nhau để phục vụ công việc, hay đơn giản để tạo ra một file tập hợp đầy đủ các ca khúc yêu thích. Những phần mềm miễn phí sau sẽ giúp bạn thực hiện việc này.

Các công cụ chia nhỏ file: Chia nhỏ file giúp người dùng thuận tiên trong việc chia sẻ file qua Internet. Để chia nhỏ file audio, bạn có thể nhờ đến các công cụ miễn phí dưới đây.

 

Slice: Với dung lượng chỉ 233KB, ngoài tính năng cho phép chia file audio ra làm nhiều phần khác nhau, Slice còn cung  cấp các tính năng hữu ích như Rip, ghi đĩa CD… Tuy nhiên, trong bài viết dưới đây, chỉ xin giới thiệu về tính năng chia file của Slice.

 

Bạn có thể download phần mềm hoàn toàn miễn phí tại đây.

 

Tại giao diện chính của chương trình, bạn kích vào nút Add File để đưa file vào danh sách cần chia nhỏ. 

 

Tại menu bên phải, sẽ cung cấp các tùy chọn để bạn chi nhỏ file. Bạn có thể chia file ra làm X phần (với X là số file do bạn chọn), hoặc lựa chọn để chia file ra làm nhiều phần bằng nhau (với thời lượng mỗi file do bạn quyết định). Đặc biệt, Slice còn có thể chia file âm thanh ra làm nhiều phần dựa vào những khoảng lặng có trong nội dung file.

 

Mục Sliced Folder để bạn chọn vị trí lưu lại các file sau khi xử lý. Cuối cùng, nhấn nút Slice để bắt đầu quá trình cắt file.

 

Lưu ý: bạn cũng có thể chọn nhiều file để xử lý đồng thời. (các file đều được chia với thuộc tính do chung bạn thiết lập).

 

Media Convert:

 

Với công cụ này, bạn vừa có thể cắt/ghép file audio và file video. Media Convert là một ứng dụng trực tuyến, do vậy bạn chỉ nên sử dụng công cụ này trong trường hợp cần xử lý file có dung lượng không quá lớn hoặc bạn có một đường truyền Internet ổn định.

 

Tính năng nổi bật nhất của Media Convert đó là hỗ trợ hầu hết các định dạng file audio và video. Ngoài tính năng cắt/ghép file, Media Convert còn cho phép người dùng chuyển đổi qua lại các định dạng giữa chúng.

 

Để sử dụng công cụ này, bạn truy cập vào website http://media-convert.com/, nhấn vào nút Browser ở đầu trang web để upload file cần xử lý. Trong trường hợp cần chuyển đổi định dạng, bạn chọn lựa định dạng đích cần chuyển đổi tại mục Output Format ở bên dưới.

 

 

Để cắt nhỏ file, bạn đánh dấu vào mục Split bên dưới, mục Split file into… KB chunks để giới hạn dung lượng file sau khi cắt nhỏ (dung lượng tính bằng KB).

 

Cuối cùng, nhấn vào nút I accept the terms, sau khi quá trình xử lý kết thúc, bạn có thể download file về máy tính của mình.

 

Media Convert còn hỗ trợ cắt nhỏ file nén định dạng ZIP hay RAR. Để ghép các file sau khi đã được cắt nhỏ bởi Media Convert, bạn có thể nhờ đến công cụ FFSJ.

 

Những công cụ ghép file audio: Ghép nhiều file nhạc yêu thích sẽ cho ra một file nhạc với đầy đủ các khúc của riêng bạn. Hoặc trong trường hợp, bạn có một số file ghi âm cuộc nói chuyện, và muốn ghép chung chúng lại với nhau để tạo thành 1 file hoàn chỉnh, hãy thử các công cụ miễn phí dưới đây.

 

Media MP3 Joiner:

 

Dung lượng chỉ 1,5MB. Bạn download hoàn toàn miễn phí tại đây.

 

Sau khi cài đặt, kích hoạt để sử dụng phần mêm. Giao diện chính của Media MP3 Joiner khá đơn giản và trực quan.

 

Đầu tiên, bạn kích vào nút Cộng trên menu của phần mềm để thêm các file vào danh sách cần ghép. Để sắp xếp thứ tự của các file sau khi đưa vào danh sách, bạn có thể  kích vào nút mũi tên lên/xuống trên menu.

 

Cuối cùng, nhấn vào nút Play (mũi tên màu xanh) để bắt đầu quá trình ghép file.

 

Merge MP3:

 

Là công cụ nhỏ gọn, nhưng hữu ích để bạn có thể ghép chung nhiều file MP3 lại với nhau. File cài đặt chỉ 719KB, download miễn phí tại đây.

 

Sau khi download, giải nén và kích hoạt file MergeMP3.exe để sử dụng ngay mà không cần cài đặt.

 

Để sử dụng phần mềm, bạn có thể kéo/thả các file cần ghép nối vào trong giao diện chính, hoặc chọnFile -> Add File từ menu của phần mềm để đưa file vào danh sách cần xử lý. Sau khi đã chọn xong các file và sắp xếp theo thứ tự mong muốn, bạn nhấn File -> Merge để chọn vị trí lưu file sau khi ghép và quá trình ghép file diễn ra. 

 

Phạm Thế Quang Huy

nguồn: http://dantri.com.vn/c119/s119-398187/catghep-file-am-thanh-voi-nhung-cong-cu-mien-phi.htm